Heldere keuzes in plaats van ‘u vraagt wij draaien’

07 maart 2011

Rond 2006 kwam bij het in de gemeenten Heumen, Groesbeek en Ubbergen werkzame Oosterpoort het thema ‘maatschappelijk ondernemerschap’ voor het eerst op de agenda. Het begon destijds ‘hot’ te worden in de sector. Oosterpoort heeft toen de voorloper van de MRM gebruikt bij de ontwikkeling van het nieuwe ondernemingsplan. “Het leek nog wat theoretisch, maar het bleek van waarde voor de organisatie” aldus Eugène Janssen, huidig directeur-bestuurder. “Het paste in de discussie die men toen met elkaar wilde voeren.”

Vorig jaar heeft de organisatie wederom de MRM scans ingevuld, nu volledig. Een nog preciezere duiding van taken, identiteit en rol was het resultaat. Het leverde ook gedachten op over hoe Oosterpoort haar organisatie zodanig kon inrichten, dat het de gewenste identiteit optimaal kon waarmaken. Een structuurwijziging was het gevolg, naar analogie van de titel van het ondernemingsplan “pand – klant – wijk”.

Echte keuzes maken
Oosterpoort heeft de scans gebruikt om te bepalen wat het wel en niet wilde doen. Dit resulteerde in zeven kerntaken en een nieuwe gewenste identiteit: maatschappijgedreven en klantgericht. “

Corporaties deden voorheen alles. Of dachten dat ze alles moesten doen. ‘U vraagt, wij draaien’ was de invulling van goed maatschappelijk ondernemerschap. Oosterpoort was daar geen uitzondering in”, vertelt Janssen. “Waar we voorheen bij het realiseren van multifunctionele accommodaties de neiging hadden zoveel als mogelijk taken op ons te nemen, leggen we tegenwoordig steeds meer de regie daar waar die hoort: bij de gemeente. En dat is ook wat de gemeente wil. Datzelfde geldt ook voor zorgorganisaties. Die hebben ons laten inzien dat we ons moeten richten op zaken waarin we goed zijn; schoenmaker blijf bij je leest”.

In de manier waarop Oosterpoort haar activiteiten aanpakt, is ook een hoop veranderd als maatschappijgedreven corporatie. De organisatie is niet meer leidend, maar stemt plannen met belanghouders af. Zo is Oosterpoort op dit moment bezig met het formuleren van gezamenlijk beleid op het thema ‘de ouder wordende samenleving’. Dit doet ze samen met de gemeente en een zorg- en verpleeghuisorganisatie.

Van visie naar alledaagse praktijk
Maatschappelijk ondernemen is iets dat begint bij directie, management en belanghouders, op visie-, strategie- en beleidsniveau en bij organisatieverander- programma’s en structuurwijzigingen. Het moet uiteindelijk echter ‘geleefd’ worden door alle medewerkers. Van de financiële administratie tot de onderhoudsmedewerker.

Het valt niet mee om een strategische visie in concreet beleid en alledaagse praktijk te vertalen. Hoe echte en concrete kaders te maken waar binnen keuzes kunnen worden afgewogen? Door directie, management en, zeker niet in de laatste plaats, door medewerkers op de werkvloer.

Heldere functies
De vertaling naar de praktijk heeft er bij Oosterpoort onder meer toe geleid dat functies en rollen langzaam steeds helderder, maar ook smaller worden. De wijkbeheerder behoudt het perspectief en overzicht op de leefbaarheid van buurt en wijk, en de consulent zorgt voor een goede basisdienstverlening. In het verleden werden beide taken door een persoon opgepakt.

Medewerkers moeten naast hun nieuwe werk wel op andere zaken blijven letten. Zo doet de onderhoudsmonteur klachtenonderhoud en signaleert hij eventueel problemen achter de voordeur. Maar hij geeft die sociale problemen vervolgens over aan een collega.

“In eerste instantie vinden medewerkers deze beweging niet leuk, want het werk lijkt saaier te worden. Ze beginnen nu de voordelen te ontdekken, realiseren zich de lol van het doen waar je echt goed in bent,” vertelt Janssen. “Er moet nog een hoop gebeuren de komende jaren, maar we zijn op de goede weg”.

Een maatschappelijke onderneming stemt zijn activiteiten af op de wensen van de samenleving. En doet dat in overleg met die samenleving. Veel corporaties vragen zich af hoe ze dat het beste kunnen doen. Aedes heeft daarom, samen met corporaties en andere partners, enkele praktische instrumenten ontwikkeld. Eén daarvan is het ‘Maatschappij Relatie Management’ (MRM). Oosterpoort, werkzaam in Groesbeek, Ubbergen en Heumen maakte er gebruik van. Wilt u meer informatie over de beschikbare instrumenten en handreikingen? Kijk dan op www.mo-plein.nl.