Belastingen: overdrachtsbelasting

15 september 2009

Overdrachtsbelasting en monumenten
Staatssecretaris De Jager (Financiën) heeft 10 juni 2009 besloten over de zogeheten Monumentenvrijstelling van de overdrachtsbelasting en de door de uitspraak van het Hof ontstane situatie. Dit besluit is erg tegemoetkomend aan de koper van een rijksmonument. 'Kort gezegd betekent dit dat door het besluit van de Staatssecretaris de aankoop van een rijksmonument helemaal is vrijgesteld van overdrachtsbelasting', legt notaris mr Ernst Loendersloot uit.

Op 1 mei 2009 heeft het Gerechtshof in Den Haag een uitspraak gedaan over de zogeheten Monumentenvrijstelling voor de overdrachtsbelasting (artikel 15 lid 1 sub p Wet op belastingen van rechtsverkeer). Het Hof oordeelde dat deze vrijstelling niet alleen gold als een rechtspersoon een rijksmonument kocht, maar ook als een natuurlijk persoon dat doet.

De Staatssecretaris heeft bepaald dat het besluit terugwerkt tot en met 1 mei 2009, zodat ook transacties die al voor vandaag hebben plaatsgevonden onder de vrijstelling kunnen vallen.

Overdrachtsbelasting en fusies
Als er bij een fusie tussen stichtingen vastgoed overgaat van de ‘verdwijnende’ stichting(en) naar de ‘verkrijgende’ stichting (de fusiedrager) is deze laatste in beginsel overdrachtsbelasting verschuldigd over de waarde van dat vastgoed. Er bestaat geen wettelijke vrijstelling van overdrachtsbelasting voor fusies tussen stichtingen.

Fusies tussen instellingen die werkzaam zijn in het algemeen belang, zoals toegelaten instellingen, komen wel in aanmerking voor kwijtschelding van overdrachtsbelasting op grond van de Resolutie van 27 december 1988, nr. IB88/1084 van de staatssecretaris van Financiën.

Het is raadzaam om bij een fusie tussen een corporatie en een niet toegelaten instelling rekening te houden met de mogelijke heffing van overdrachtsbelasting. Maar uit de uitspraak blijkt nog meer: als een oordeel van de staatssecretaris van Financiën over toepassing van het hardheidsclausulebeleid onverhoopt leidt tot een (naheffings)aanslag, kan die (naheffings)aanslag - en impliciet ook het oordeel van de staatssecretaris - worden aangevochten bij de belastingrechter.