Kabinet scheidt financiering wonen en zorg
08 juni 2011
Woningcorporaties
en zorgorganisaties krijgen te maken met andere uitgangspunten bij het
huisvesten van ouderen met een zorgvraag. De aanspraak op intramurale en
extramurale zorg verandert en verantwoordelijkheden voor het aanbod van zorg,
wonen en begeleiding verschuiven. Dat staat in de hervormingsplannen van het
kabinet over de langdurige zorg voor ouderen, gehandicapten en chronisch
psychiatrische patiënten.
Programmabrief Langdurige zorg
Het kabinet kiest voor ingrijpende hervorming van de AWBZ: deze is alleen nog
maar bestemd voor het leveren van langdurige zorg aan mensen met ernstige
beperkingen of aandoeningen. In de programmabrief Langdurige zorg van de
staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten van VWS decentraliseert het kabinet
taken naar gemeenten en spreekt het burgers aan op hun eigen kracht.
Scheiden wonen en zorg
Nu krijgen ongeveer 260.000 mensen intramurale AWBZ-zorg. Zowel hun zorg- als
huisvestingskosten worden gefinancierd uit de AWBZ. Het kabinet kiest ervoor om
wonen en zorg te scheiden. Cliënten betalen dan voortaan zelf voor hun
woonruimte. De bedoeling is dat bewoners van instellingen zo meer keuzevrijheid
krijgen en dat er meer huisvestingsvarianten zullen ontstaan om tegemoet te
komen aan hun wensen.
Mensen die ervoor kiezen zelfstandig thuis te blijven wonen, krijgen daartoe meer mogelijkheden. De staatssecretaris ziet hier ook een rol voor gemeenten en woningcorporaties, naast uiteraard zorgverleners. Na overleg met de minister van BZK zal de staatssecretaris hierover meer informatie geven. Zo is een vervolg op het programma Beter thuis in de buurt mogelijk.
Normatieve vergoeding van huisvesting
Scheiden van wonen en zorg hangt nauw samen met de introductie op 1 januari 2012
van integrale tarieven. Na jarenlange onzekerheid heeft VWS nu een besluit
genomen over de invoering van een systeem voor normatieve bekostiging. Voor een
cliënt in een verpleeg- of verzorgingshuis zal een AWBZ-vergoeding beschikbaar
zijn voor zorg én voor huisvesting, de ‘normatieve huisvestingscomponent’.
Daardoor ontstaat wel een groter risico op leegstand en achterblijvende
kwaliteit van huisvesting. De bekend gemaakte tarieven voor deze normatieve
huisvestingscomponent zijn lager dan de eerder gepresenteerde bedragen.
Via een overgangsregeling zal de sector stapsgewijs toegroeien naar deze situatie van volledige eigen verantwoordelijkheid in 2018. Het kabinet biedt geen oplossing voor het boekwaardeprobleem dat hierdoor ontstaat bij corporaties die verhuren aan zorgorganisaties.
Invoering
Het kabinet streeft ernaar om per 1 januari 2014 te starten met het scheiden van
wonen en zorg voor de cliënten met tenminste de lagere zorgzwaartepakketten 1 en
2. Daarna zal de scheiding over de hele linie plaatsvinden. Maar er zal eerst
nog een aantal randvoorwaarden uitgewerkt moeten worden: omdat de bewoners huur
gaan betalen, worden hun eigen bijdragen verlaagd. Cliënten moeten in aanmerking
kunnen komen voor huurtoeslag. Ook komt er onderzoek naar de vraag of het
bestaande huurregime wel is toe te passen op het wonen in een zorginstelling.
Persoonsgebonden budget
De staatssecretaris wil het persoonsgebonden budget (PGB) voor mensen met een
intramurale indicatie vergaand inperken. Dit brengt het risico met zich mee dat
meer mensen gebruik gaan maken van de (duurdere intramurale zorg. Dat strookt
niet met het streven om mensen langer thuis te laten blijven wonen. Het PGB voor
mensen met een extramurale indicatie komt per 2012 te vervallen, maar blijft wel
beschikbaar voor wooninitiatieven.
